Het was de 21ste keer dat de Europese Filmprijzen werden uitgereikt en de eerste keer dat ze georganiseerd werden in een Scandinavische hoofdstad.

“Gomorra” won niet alleen de prijs voor beste film, maar ook beste regisseur, beste acteur, beste cinematografie en beste scenarist. Auteur Roberto Saviano leeft momenteel ondergedoken uit angst voor represailles van de Camorra. De prent is tevens de Italiaanse inzending voor de Oscars.

Volgens de richtlijn die aangewezen is bij het gebruik van undercoveroperaties zou men dan ook kunnen stellen dat zulke journalistieke praktijken indruisen tegen de deontologie van elke zichzelf respecterende journalist. De informatie die RTBF journalist door de undercoveractie heeft verkregen is niet van dergelijke maatschappelijke relevantie dat er bijvoorbeeld levens mee gered zouden kunnen worden. Uiteraard is ‘maatschappelijke relevantie’ subjectief, maar naar mijn mening is er in dit geval geen sprake van die relevantie. We zouden wel durven stellen dat de besproken zwarte lijst niet op een andere manier van informatiegaring vekregen zou kunnen worden. Verder zijn er naar mijn mening geen risico’s verbonden geweest aan de undercoverjournalistiek en of er overleg is geweest met de redactionele verantwoordelijkheden is voor mij niet bekend.

Undercoverjournalistiek soms enige manier om informatie te vergaren

Journalisten proberen via verschillende kanalen informatie te vergaren. Zo kunnen ze die verkrijgen via kennisneming van officiële communicaties, het gebruik maken van vertrouwelijke informatie of informatielekken. Daarnaast kunnen ze ook gebruik maken van allerhande speciale technieken, zoals het bespieden van mensen, het binnendringen in bepaalde plaatsen of het verzwijgen van zijn hoedanigheid van journalist tegenover zijn bronnen. Dit laatste noemt men undercoverjournalistiek, deze techniek wordt steeds populairder.

Van alle tijden

Reeds in 1885 maakte William Thomas Stead een geruchtmakende undercoverreportage over vrouwenhandel in Londen. Hij vermomde zich als een oude rijkaard en begaf zich naar de markt om een slavinnetje te kopen. Mede dankzij deze publicatie werd de wettelijk beschermde leeftijd van meisjes van dertien naar zestien verlegd. Begin deze eeuw dook de undercovertechniek ook op in Amerika, journalisten met valse identiteiten brachten smeergeldaffaires aan het licht. In de jaren zeventig brak het fenomeen ook in West-Europa door.

Tegenwoordig vormt het criminele milieu een geliefkoosd werkterrein. Journalisten infiltreren in de drugs-,prostitutie-,namaak-, en modewereld en trachten spraakmakende verhalen aan de man te brengen.

Undercoverjournalistiek in België

“Volgens een ruime definitie komt “undercover” neer op elk handelen als journalist zonder dat men zich als journalist voorstelt. Men neemt deel aan een of ander gebeuren als “gewone” burger, maar brengt hier vervolgens wel verslag over uit als journalist” opent Filip Voets, secretaris-generaal en ombudsman van de Raad voor de Journalistiek.

“In België zijn er nog maar enkele succesvolle undercoverreportages geweest, zo was er zes jaren geleden een journalist die er in slaagde een bezoek te brengen aan Marc Dutroux zonder zijn ware identiteit bloot te geven. Pas nadat er in 2007 heel wat commotie ontstond rond de Telefacts-reportage waar een journaliste materiaal voor een nepbom had binnengesmokkeld in het hotel waar de Franse president Chirac en de Duitse bondskanselier Merkel verbleven, werd een richtlijn over undercoverjournalistiek opgericht door de Raad van de Journalistiek. Deze houdt vier voorwaarden in en op basis daarvan wordt er nagegaan in welke omstandigheden undercoverjournalistiek verantwoord kan zijn.”

Operatie Missmaker

De meest actuele case is ongetwijfeld die van Kirsten Mertes die voor het tijdschrift P-magazine 7 maanden lang undercover ging als Miss Belgian Beauty-kandidate om nadien het reilen en zeilen omtrent organisator Ignace Crombé naar buiten te brengen.

Kirsten Mertes begint heel enthousiast haar verhaal over haar undercoverreportage “Toen de redactiechef van P-Magazine me halfweg februari opbelde met de taak me in te schrijven bij Miss Belgian Beauty 2009, zag ik dit onmiddellijk zitten. Ik had nooit gedacht dat ik zo lang in de wedstrijd ging blijven. Groot was dan ook mijn verbazing eind februari toen bij de definitieve selectie bleek dat ik geselecteerd was als 1 van de 20 finalisten voor dit jaar. We hadden op de redactie al wel met het idee gespeeld om in dat geval gewoon verder te gaan, om het hele gebeuren eens van a tot z mee te maken. Contractueel bleken er geen beperkingen te zijn om er achteraf een artikel over te schrijven. Eén week voor de grote finale stapte ik uiteindelijk uit de schoonheidswedstrijd . Ik daagde niet op voor de voorbereidingsweek in Aalst, waar de kandidates zich zouden klaarstomen voor de verkiezingsavond. Niet veel later gooiden we een filmpje op de P-website waarin ik mijn masker van MBB-kandidate liet vallen en inwisselde voor dat van journaliste. De volgende dag deed ik mijn relaas in P-magazine” aldus Mertes.

Wanneer Mertes gevraagd wordt naar haar moeilijkste momenten in de zeven maanden verheldert ze: “ Toen ik afstudeerde, stond ik met mijn campagne nergens. Ik hield organisator Crombé voortdurend aan het lijntje. Psychologisch begon heel het gedoe toen zwaar door te wegen. Zeker aangezien ik eind juni voor twee weken op reis vertrok, en het daarna praktisch te laat zou zijn om nog aan alles te moeten beginnen. Drie weken lang heb ik toen geprobeerd om sponsors zover te krijgen me in ruil voor wat reclame op site/wagen/flyers te sponsoren. Ook probeerde ik advertentieruimte ten voordele van Crombé te verkopen. Ik stond ook voor hete vuren toen ik eind september voor een jury mijn campagne moest verdedigen. Een dame vroeg me of de titel van miss niet een nadeel zou kunnen vormen voor een toekomstige (kritische) journaliste. Ik heb haar eerlijk geantwoord dat dit inderdaad niet de ideale combinatie is als je bij kwaliteitsbladen gaat solliciteren. Maar dat het ook voordelen kan hebben, aangezien een miss ervaring opdoet met de media etc. waarop ze me de vraag voorschotelde of ik misschien toevallig niet undercover was. Ik heb er even mee gelachen en nee geantwoord.”

Niets te vrezen

De 22-jarige journaliste lijkt niet te vrezen voor eventuele klachten tegen haar gevoerde reportagetechniek. “Hetgeen wat wij gedaan hebben, was perfect legaal. Wat betreft het niet naleven van mijn contract -ik daagde niet op voor de voorbereidingsweek die aan de finale op 18/10 voorafging en pleegde dus contractbreuk- heb ik de schadevergoeding van 1500 euro weten te ontlopen. Ik heb een overeenkomst met de advocaat van Crombé gesloten, wanneer ik niet opdaagde voor de finale zou ik de schadevergoeding niet moeten betalen. Ze hadden immers geen zin om me daar die avond te zien opdagen. Crombé staat liever zelf in de belangstelling. Wat betreft de artikels in P-magazine en het boek kan er natuurlijk wel nog een proces komen, wegens laster bijvoorbeeld. Maar een schadevergoeding kan hij enkel eisen als hij die schade ook effectief kan bewijzen. En aangezien niet ik, maar hijzelf, zijn verkiezing gekelderd heeft, ben ik ook daar vrij gerust in.

Richtlijn in acht genomen

“We vroegen ons op de redactie af welke meisjes zich nog voor MBB zouden inschrijven. Welke ouders durfden hun dochter nog in de armen duwen van een man die naar eigen zeggen verliefd werd op twee van zijn eigen toenmalige missen. Crombé had vlak na de start van deze 18^e editie al een persstop ingelast. Hij zou voorlopig geen info meer lossen omtrent zijn verkiezing, omtrent het aantal inschrijvingen en dergelijke. De enige manier om de info dus te verkrijgen, was om me zelf in te schrijven. Aangezien het wel zeer duidelijk was dat Crombé de rode loper voor de pers dit jaar niet zou uitrollen. Met de eerste preselectie werd het trouwens duidelijk dat de pers niet welkom was, ze kregen enkel toegang tot de lobby, waar af en toe een finaliste passeerde, die zo druk in de weer was dat ze amper een woord wisselde met de pers. Ik daarentegen had die dag onbeperkte toegang, backstage, in de cafétaria. Ik kon er praten met de finalistes, de ouders en kon Crombé en co gadeslaan. Er was ook overleg met de redactie, het initiatief kwam van redactiechef Michaël Lescroart. Met hem hield ik regelmatig telefonisch contact. Op de redactie kon ik me niet teveel meer vertonen na mijn stage (februari-maart) aangezien mijn undercoveractie niet teveel de aandacht mocht trekken. Soms liet ik een maand niets van me horen, ik had het immers zeer druk, de combinatie studeren/ campagne voeren was heel hectisch. Op een bepaald moment zat ik er echt door, niets wou lukken. Gelukkig heb ik toen veel logistieke hulp van de redactie gekregen. De laatste maand heb ik zeer intensief contact gehad met Michaël, vaak elke dag, soms midden in de nacht. Toen ik aan mijn boek ben begonnen, heeft hij ook telkens mijn teksten nagelezen en daar waar nodig enkele opmerkingen bij genoteerd. Het was echt een super samenwerking.”

Ook volgens Filip Voets lijkt er geen vuiltje aan de lucht, al is hij wel voorzichtig in zijn uitspraken. “ Als we de vier voorwaarden van de richtlijn overlopen, kan er enkel rond die van de maatschappelijke relevantie discussie ontstaan, het is geen materie van levensbelang maar als je ziet hoeveel missverkiezingen er in België zijn, is het missencircuit toch iets waar blijkbaar veel interesse voor is. Daarnaast kwam organisator Crombé het laatste jaar meermaals negatief in het daglicht omdat hij zijn handen niet zou kunnen thuishouden van enkele van zijn missen, hen stalkte met hopeloos verliefde mailtjes en staken de geruchten over favoritisme en vriendjespolitiek de kop op. Aan de andere voorwaarden is voldaan, er was overleg met de redactie, er waren geen buitensporige risico’s in verhouding met het resultaat en de traditionele manier van journalistiek was niet gebruikelijk. Met behulp van deze richtlijn kan men oordelen in welke omstandigheden undercoverjournalistiek verantwoord kan zijn. Bovendien kan men deze vergelijken met die in andere Europese landen, al moet je wel steeds geval per geval bekijken en is er steeds wel discussie rond de maatschappelijke relevantie die van cultuur tot cultuur verschilt. ”

Ook Mertes vindt dat de richtlijn voldoet. “Ik denk dat de richtlijn alle punten aanhaalt die bekeken moeten worden in het geval van een undercoveractie. Is nuttig dat die punten er zijn, zodat je enkele zaken tegen elkaar kan afwegen daar waar nodig. In mijn geval ging het niet om zaken van staatsbelang, dus ik heb me nooit echt bezig gehouden met de richtlijn. Het enige waar we naar gekeken hebben en wat de uiteindelijke motivatie voor de taak was, was het feit dat de info niet op een andere manier verkregen kon worden. Ten eerste was er Crombé die de pers op een afstand hield. Ten tweede, de info die je van finalisten krijgt kan ofwel overdreven zijn: de kandidate in kwestie is jaloers, misnoegd, ofwel zijn het slijmballen die het kroontje willen binnenhalen en het plaatje romantiseren in plaats van een objectief beeld van de verkiezing en diens organisator op te hangen. Dankzij mijn deelname krijgen de mensen een objectief verhaal.”

Geen misbruik van maken

“Het is alleszins niet mijn doel om nog meer van dit werk te doen. Undercoverjournalistiek is een zeer mooi gegeven in de sector maar er mag geen misbruik van gemaakt worden. Naar mijn mening behoudt het enkel zijn charmes als de toevlucht er tot zeldzaam blijft en enkel voorbehouden voor ‘noodgevallen” besluit de sympathieke journaliste.

De Vries zette de afgelopen maanden opnieuw een undercoveractie op touw tegen Van der Sloot, net als in de zaak-Natalee Holloway. Toen zette De Vries Patrick van der Eem in, aan wie Van der Sloot uiteindelijk opbiechtte dat hij wist wat er met Natalee is gebeurd toen zij in mei 2005 op Aruba spoorloos verdween. Deze keer heeft Joran zich laten verleiden tot het te koop aanbieden van Thaise vrouwen voor de seksindustrie in Nederland, aldus De vries.

De Vries: “In augustus werden we benaderd door een pokervriend van Joran. Deze Arjan, een beveiliger was door hem gevraagd in Nederland de zaken met de Thaise vrouwen voor hem te doen. Dat ging hem te ver. Na diverse telefoontjes en MSN-contacten waarin hij door Joran werd uitgenodigd zijn ‘handelswaar’ te bekijken is hij onlangs afgereisd naar Thailand. In zijn schaduw reisde ons verborgen camerateam mee.” Uit de gesprekken van de beveiliger met Joran in Thailand blijkt dat hij vrouwen met leugens naar Nederland lokte en die tegen betaling aanbood. De gehele undercoveroperatie in Thailand duurde enkele weken.

Al vijf jaar maakt Thomas Kuban (schuilnaam) in het geheim beelden van neonazi-concerten overal in Europa. Met z’n verborgen camera glipt hij keer op keer langs de strenge security, om een duistere wereld te filmen die anders nooit het daglicht zou zien. “Als je met een verborgen camera op zo’n concert rondloopt, voel je je alsof je explosieven op je lijf draagt die elk moment kunnen ontploffen. Als je ontdekt wordt, is het echt levensgevaarlijk.”

Behalve in Duitsland, filmde Kuban vooral in België: “Skinheads hebben België al langer ontdekt,In Duitsland worden ze streng gecontroleerd en worden hun concerten vaak verboden. Hier kunnen ze ongestoord feest vieren zonder dat de politie tussenbeide komt. Voor neonazi’s is België echt en concertparadijs.”

Naar eigen zeggen kwam Stegeman bij zijn undercoveracties zo dicht bij een F-16, Chinook-helikopters en een Leopard-tank dat hij ze kon aanraken. Een woordvoerder van het ministerie van Defensie zegt dat ernstige maatregelen nodig zijn als Stegeman zonder hulp wist binnen te dringen. Het is niet de eerste keer dat onbevoegden kazernes betreden. Actievoerders zijn in het verleden de luchtmachtbasis van Volkel binnengedrongen. Het is een publiek geheim dat daar kernwapens liggen. De Defensiewoordvoerder wijst erop dat het onbetaalbaar is om alles perfect te beveiligen.

Het is niet de eerste keer dat Stegeman in het nieuws kwam met zo een actie. Hij plantte in februari een nepbom in een vliegtuig op Schiphol om daar manco’s in de beveiliging aan te tonen. Ook passeerde hij de controle met nepdrugs op zak. Zijn reportage leidde tot een spoeddebat in de Tweede Kamer en het aanscherpen van de beveiliging op de luchthaven.

De VVOJ-conferentie 2008 wordt gehouden op 21 en 22 november. De conferentie wordt ingericht door de VVOJ (Vereniging van Onderzoeksjournalisten) en op het programma staan onder andere 3-4 plenaire lezingen, 15 pannel sessies, 15 tot 20 computersessies, een rondetafel, twee recepties en een feestelijk avondmaal.

Sinds het boek in 2006 verschenen is, leeft Saviano teruggetrokken en staat hij voortdurend onder politiebescherming.
De verfilming van ‘Gomorra’, die op het filmfestival van Cannes de Prijs van de Jury won, is gebaseerd op het gelijknamige boek en loopt nog steeds in de Belgische cinema’s.

Alberto Stegeman:

Hij maakte vooral furore met het tv-programma ”Undercover in Nederland”.

De verslaggever wist onder meer met een toegangspas van een collega -die via een uitzendbureau binnen enkele weken tijd werk kreeg op Schiphol- maandenlang met speels gemak door de beveiliging te komen. Controle op zijn doen en laten was er nauwelijks. Zo was het een fluitje van een cent om een nepbom in een vliegtuig te deponeren. Kennelijk mankeert er veel aan het toezicht op de duizenden personeelsleden op de luchthaven.

Peter R. de Vries:

Peter R. de Vries is een Nederlands misdaadverslaggever met een eigen televisieprogramma.

Het zinde Peter R. de Vries niet dat Steve Brown (ex-drugshandelaar) hem ervan beschuldigde deel uit te maken van een criminele organisatie. Brown maakt zich schuldig aan een ordinaire lastercampagne, aldus Peter R. de Vries. In een poging de bedenkelijke reputatie van Brown te ontmaskeren, zette De Vries de geheime camera in. In een reeks tv-uitzendingen van RTL-programma ”Peter R. de Vries, misdaadverslaggever” is in het najaar van 1997 te zien hoe Steve Brown in het bijzijn van zijn vriend Ronnie Ostrowski enkele snuifjes coke neemt. Verder laat De Vries in de uitzending een bandopname horen van een telefoongesprek waarin Steve Brown zijn vriend Ronnie Ostrowski geld biedt voor het afleggen van een valse verklaring over Peter R. de Vries.

DUITSLAND

Günter Walraff

De Duitse journalist Günter Wallraf werd in de jaren tachtig wereldwijd bekend met zijn boek Ik, Ali. Daarin beschrijft hij de schokkende behandeling die hij kreeg toen hij zich enkele maanden vermomde als Turkse migrant en op zoek naar werk ging in de Duitse samenleving. Eerder schreef hij ook al over zijn belevenissen als journalist bij de tabloid Bild.

Onlangs beschreef de inmiddels 65jarige Wallraf in de krant Die Zeit zijn belevenissen bij de Duitse broodjesfabriek Weinzheimer een toeleverancier van Lidl. Günter Wallraff voerde er vier weken lang slavenarbeid uit aan de lopende band. Het personeel (7,66 euro bruto per uur, nog geen 6 euro netto) wordt blootgesteld aan nauwelijks te geloven veiligheidsrisico’s. Er vallen regelmatig gewonden (Wallraff verbrandde zelf zijn arm); dokters- of ziekenhuisbezoek wordt bestraft met ontslag of looninhouding; hygiëne is ver te zoeken. “De werkomstandigheden in menig bedrijf, niet in Roemenië of China, maar bij ons voor de deur, zijn verschrikkelijk. Mijn reportages blijven bittere noodzaak,” vertelt Wallraf .
Het artikel in Die Zeit maakt onderdeel uit van een boek dat Wallraf binnenkort zal publiceren onder de titel Aus der schönen neuen Arbeitswelt (berichten uit de mooie nieuwe arbeidswereld). De titel verwijst naar Brave New World, de sciencefictionklassieker uit 1932 waarin Aldous Huxley een totaal ontmenselijkte en door techniek overgenomen wereld beschrijft. In de woorden van Wallraf: “We bevinden ons intussen midden in zo’n angstaanjagende wereld”.

ITALIE

Roberto Saviano

De Italiaanse schrijver Roberto Saviano verwezelijkte onder eigen naam de levensgevaarlijke inside-reportage van de Napolitaanse maffia. In mei 2006 verraste hij met zijn schokkende boek Gomorra, een reis door het imperium van de camorra, uitgegeven door Mondadori, de grootste uitgeverij van Italië. Goed gedocumenteerd doet Saviano verslag van de ondergang van Napels onder de heerschappij van de camorra: een holding company die wereldwijd investeert en overal connecties heeft. Hij legt de economische en militaristische werkwijze van Het Systeem (zoals insiders de camorra noemen) bloot, onthult hoe de bevolking wordt geronseld, ingezet en omgekocht, en noemt en passant de grote en kleinere maffiabazen met naam en toenaam.

Om de waarheid aan het licht te brengen, scheurde Saviano vijf jaar lang op zijn Vespa over brede boulevards en door steile Napolitaanse steegjes, bewapend met een taperecorder en een schrijfblok. Hij werkte voor een Chinese textielverkoper nabij de haven, ploeterde als arbeider op een bouwplaats en verscheen als ober op een maffiabruiloft. Vijf jaar lang sprak hij met iedereen die maar iets te vertellen had. En hij observeerde. Zo lukte het hem langzaam in Het Systeem te infiltreren. Hij las documenten, onderzoeksrapporten en processtukken. En was er weer een moord gepleegd, tijdens de bendeoorlog van Secondigliano in 2004 aan de orde van de dag, dan sjeesde de jonge Napolitaan op zijn scooter naar de plek des onheils.

ENGELAND

Mazher Mahmood

De Britse journalist Mazher Mahmood benadert zijn onderwerpen undercover om ze onthullingen te ontlokken.

Met enige regelmaat heeft Mahmood grote primeurs verzorgd voor zijn krant, het grootste Britse zondagsblad met een oplage van 3,65 miljoen stuks. Nu eens door opmerkelijke uitspraken te publiceren, die hem in vertrouwen door niets vermoedende beroemdheden waren gedaan. Dan weer door zijn slachtoffers aan te geven bij de politie, nadat hij ze op drugshandel had betrapt of omdat hij op het spoor was gekomen van terroristische activiteiten of plannen voor een ontvoering.

Mahmood, begin veertig en van Pakistaanse afkomst, is een ongrijpbare figuur. Voortdurend wisselt hij van identiteit en hij blijft zoveel mogelijk uit het zicht van de camera’s. Ondanks zijn favoriete vermomming als sjeik uit het Midden-Oosten, spreekt Mahmood zelf slechts weinig Arabisch. Maar dat is geen ernstig bezwaar, want die taal zijn de meeste van zijn slachtoffers evenmin machtig.

Ondanks zijn eigen bekendheid slaagt Mahmood er telkens weer in valstrikken te spannen voor nieuwe slachtoffers. Zijn meest recente prooi was Sven-Göran Eriksson, de coach van het Engelse voetbalteam. Wederom in sjeikkostuum lokte Mahmood de coach naar Dubai voor overleg over een nieuwe voetbalacademie. Eriksson werd ondergebracht in een suite in het enige hotel met zeven sterren ter wereld en de champagne vloeide rijkelijk. Al snel begon de coach vrijelijk te praten over zijn eigen toekomstplannen en te roddelen over David Beckham en andere voetbalsterren uit zijn team. Enkele dagen later stond het woord voor woord in de krant. Als gevolg van Mahmoods verhaal besloot de voetbalbond Eriksson na het WK zijn congé te geven.

Een schrale troost voor de Zweed is dat hij in goed gezelschap verkeert. Een eerder slachtoffer van Mahmood was Sophie Rhys-Jones, de echtgenote van Prins Edward, de jongste zoon van koningin Elizabeth. Mahmood wist in 2001 toegang tot haar te krijgen met de belofte van een vet contract voor haar public-relationsbureau. De sjeik wist ook haar allerlei pikante uitspraken te ontlokken. Zo omschreef ze Cherie Blair, de vrouw van de Britse premier, als „vreselijk, vreselijk, vreselijk”. De affaire kostte Rhys-Jones haar baan.

Curieus was ook de kwestie van een bende, die van plan was om Victoria Beckham, de vrouw van de voetbalster, te ontvoeren. Mahmood was hen al vroeg op het spoor gekomen en lichtte de politie tijdig in. Hoewel er een rechtszaak volgde, sprak een rechter de verdachten uiteindelijk vrij.

Donal MacIntyre

BBC-journalist Donal MacIntyre zette een punt achter het undercoverwerk

Donal MacIntyre (33) leefde maanden in een huis ergens op een geheime plek, net als drie leden van het undercoverteam van de BBC. Voor MacIntyre is het niet de eerste keer. Jaren geleden, toen hij infiltreerde in de drugswereld, moest hij ook onderduiken nadat een drugsbaron een prijs op zijn hoofd had gezet. “Soms is het duurder voor een omroep om de journalisten achteraf bescherming te bieden dan het produceren van het hele programma”, zegt de van oorsprong Ierse journalist. “Daar moet ieder verantwoordelijk medium rekening mee houden als ze een dergelijk project opstarten.”

Vier verschillende personages was MacIntyre in anderhalf jaar tijd. “Ik speelde die personages”, verbetert hij. “Ik was ze nooit.”

Als fotograaf Mac flitste hij modellen op de catwalk. Voor het onbestaande modetijdschrift Polka Dot, terwijl een collega hele dagen achter hem liep met een onzichtbare camera. MacIntyre kon zo een niet zo fraai beeld schieten van een modewereld vol seks en drugs, waar jonge ambitieuze meisjes, met in het achterhoofd Cindy en Naomi, misbruikt werden. In dezelfde periode liet MacIntyre zich een Chelsea FC-tattoo zetten en huurde hij een peperdure Mercedes en een appartement in de buurt van het huis van een voetbalvandaal. Hij werd bijna opgepakt tijdens rellen en in elkaar geslagen tijdens een uitwedstrijd in Denemarken. Hij kon de getuigenis filmen van de hooligan-chief die live bekende dat hij de keel had overgesneden van een agent. Tegelijk solliciteerde hij naar een job in een tehuis voor mensen met leerachterstand in Brompton. MacIntyre wist niets van hulpverlening, maar dat hoefde niet. In het tehuis werden de patiënten mishandeld en verwaarloosd. En, nog steeds in dezelfde periode, infiltreerde hij in de wereld van de Nigeriaanse fraude. Jumping from role to role deed hij zo achttien maanden lang.

Modewereld, hooligans en Britse tehuizen slikten even toen de BBC de reportages uitzond. Gérald Marie, baas van Elite-Europa, stapte op na de uitzending. Het Italiaanse gerecht stelde een onderzoek in. Voetbalvandalen zetten een prijs op MacIntyres hoofd en stuurden hem regelmatig een doodsbedreiging. MacIntyre werd – helemaal ongewild, zegt hij – een ster.

De BBC plant een tweede reeks undercoverreportages, maar Donal MacIntyre zal niet van de partij zijn. Het undercoverwerk is voor hem voltooid verleden tijd.